company

Ακρορριζεκτομή με χειρουργικό μικροσκόπιο: τι είναι, πώς γίνεται και τι να περιμένετε

Συγγραφέας: Δρ. Κωνσταντίνος Λάγιος, D.D.S., M.S., Ενδοδοντολόγος · Ιατρικός έλεγχος: Δρ. Νεφέλη Λάγιος, D.D.S. · Τελευταία ενημέρωση: 18/11/2026

Σύντομη απάντηση

Η ακρορριζεκτομή (συχνά γράφεται και «ακροριζεκτομή») είναι μια μικρή χειρουργική επέμβαση με τοπική αναισθησία, που αφαιρεί τη φλεγμονή και περίπου τα τελευταία 3 mm από την άκρη της ρίζας και σφραγίζει τη ρίζα από κάτω. Γίνεται όταν η απονεύρωση ή η επανάληψή της δεν αρκεί ή δεν είναι εφικτή. Με τη σύγχρονη τεχνική, με χειρουργικό μικροσκόπιο και βιοκεραμικά υλικά, μετανάλυση έδειξε επιτυχία 94%, έναντι 59% με την παλαιότερη τεχνική [2].

Με μια ματιά

  • Διάρκεια: συνήθως 45 έως 90 λεπτά, με τοπική αναισθησία.
  • Ανάρρωση: ήπιο πρήξιμο ή μώλωπας για 2 έως 3 ημέρες. Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στη δουλειά την επόμενη ημέρα.
  • Επιτυχία: 89% στον πρώτο χρόνο σε μετανάλυση [4]. Η επούλωση του οστού ελέγχεται ακτινογραφικά στους 6 έως 12 μήνες.
  • Το υλικό σφράγισης μετρά: στα 5 χρόνια, επουλώθηκε το 86,4% των δοντιών με MTA έναντι 67,3% με παλαιότερο υλικό [5].

Τι είναι η ακρορριζεκτομή;

Η ακρορριζεκτομή, που σήμερα λέγεται και ενδοδοντική μικροχειρουργική, είναι η χειρουργική θεραπεία της φλεγμονής στην άκρη της ρίζας. Αντί να προσεγγίσουμε τη ρίζα από πάνω, μέσα από το δόντι, όπως στην απονεύρωση, την προσεγγίζουμε από κάτω, μέσα από ένα μικρό άνοιγμα στο οστό.

Γιατί αφαιρούμε ακριβώς την άκρη; Γιατί εκεί βρίσκονται οι περισσότερες μικροσκοπικές διακλαδώσεις των καναλιών, όπου μπορούν να κρυφτούν μικρόβια. Η αφαίρεση 3 mm από την άκρη της ρίζας απομακρύνει περίπου το 98% αυτών των διακλαδώσεων [1].

Πότε χρειάζεται ακρορριζεκτομή

  • Όταν η φλεγμονή επιμένει μετά από τεχνικά άρτια απονεύρωση ή επανάληψη απονεύρωσης.
  • Όταν η ρίζα έχει άξονα ή στεφάνη που δεν αφαιρείται χωρίς κίνδυνο για το δόντι.
  • Σε ανατομικές δυσκολίες, όπως έντονη καμπυλότητα, αποτιτανωμένο κανάλι ή σπασμένο εργαλείο που δεν μπορεί να αφαιρεθεί.
  • Όταν χρειάζεται βιοψία της βλάβης.
  • Όταν υπάρχει υποψία ρωγμής στη ρίζα που πρέπει να επιβεβαιωθεί.

Ποιες είναι οι εναλλακτικές της ακρορριζεκτομής;

ΕναλλακτικήΠότε εξετάζεται
Επανάληψη απονεύρωσηςΥπάρχει πρόσβαση στα κανάλια και διορθώσιμη αιτία. Είναι συνήθως η πρώτη επιλογή
ΠαρακολούθησηΜικρή, σταθερή αλλοίωση χωρίς συμπτώματα, μετά από συζήτηση με τον ασθενή
Σκόπιμη επανεμφύτευσηΤο δόντι αφαιρείται προσεκτικά, η άκρη της ρίζας σφραγίζεται έξω από το στόμα και το δόντι επανατοποθετείται. Επιλογή για δόντια όπου η χειρουργική πρόσβαση είναι πολύ δύσκολη
Εξαγωγή και εμφύτευμα ή γέφυραΚάθετο κάταγμα ρίζας ή δόντι που δεν αποκαθίσταται

Η επανάληψη και η ακρορριζεκτομή συμπληρώνουν η μία την άλλη. Σε συστηματική ανασκόπηση, η ακρορριζεκτομή είχε καλύτερα αποτελέσματα στα πρώτα 2 έως 4 χρόνια (77,8% έναντι 70,9%), ενώ η επανάληψη στα 4 έως 6 χρόνια (83% έναντι 71,8%) [6]. Για το δίλημμα διάσωσης ή εξαγωγής, διαβάστε το άρθρο εμφύτευμα ή απονεύρωση.

Πώς γίνεται η ακρορριζεκτομή με χειρουργικό μικροσκόπιο

  1. Σχεδιασμός με ακτινογραφίες και, συχνά, τρισδιάστατη τομογραφία CBCT, που δείχνει τη θέση των ριζών, των νεύρων και του ιγμορείου.
  2. Τοπική αναισθησία και μικρή τομή στο ούλο.
  3. Πρόσβαση στην άκρη της ρίζας μέσα από μικρό άνοιγμα στο οστό.
  4. Αφαίρεση του φλεγμονώδους ιστού και περίπου 3 mm από την άκρη της ρίζας.
  5. Έλεγχος της κομμένης επιφάνειας με χρωστική και υπό μεγάλη μεγέθυνση, για ρωγμές, κανάλια που παραλείφθηκαν ή ισθμούς ανάμεσα στα κανάλια.
  6. Προετοιμασία με υπερήχους μέσα στο κανάλι και σφράγιση με βιοκεραμικό υλικό, όπως το MTA [3].
  7. Λεπτά ράμματα, που αφαιρούνται μετά από λίγες ημέρες.
ΧαρακτηριστικόΠαλαιότερη τεχνικήΣύγχρονη μικροχειρουργική
ΜεγέθυνσηΚαμία ή μεγεθυντικά γυαλιάΧειρουργικό μικροσκόπιο
Άνοιγμα στο οστόΠερίπου 8 έως 10 mmΠερίπου 3 έως 4 mm
Κλίση της τομής της ρίζαςΜεγάλη (45 έως 65 μοίρες)Σχεδόν οριζόντια (0 έως 10 μοίρες)
Προετοιμασία της ρίζαςΜε φρέζα, σπάνια μέσα στο κανάλιΜε υπερήχους, πάντα μέσα στο κανάλι
Υλικό σφράγισηςΑμάλγαμαMTA ή άλλα σύγχρονα υλικά

Πηγή: [1]

Πονάει η ακρορριζεκτομή; Τι να περιμένετε μετά

Κατά την επέμβαση δεν πονάτε, γιατί γίνεται με τοπική αναισθησία. Μετά, οι περισσότεροι ασθενείς περιγράφουν ενόχληση που ελέγχεται με κοινά παυσίπονα.

ΧρόνοςΤι είναι φυσιολογικό
Ημέρα επέμβασηςΜούδιασμα για λίγες ώρες, ήπια ενόχληση όταν περάσει η αναισθησία
Ημέρες 2 έως 3Το πρήξιμο ή ο μώλωπας κορυφώνονται και μετά υποχωρούν
Λίγες ημέρες μετάΑφαίρεση των ραμμάτων
6 έως 12 μήνεςΑκτινογραφικός έλεγχος της επούλωσης του οστού

Οδηγίες για τις πρώτες ημέρες:

  • Κρύες κομπρέσες στο πρόσωπο την πρώτη ημέρα.
  • Παυσίπονα σύμφωνα με τις οδηγίες μας.
  • Μαλακή τροφή και όχι πολύ ζεστά ροφήματα για 1 έως 2 ημέρες.
  • Προσεκτικό βούρτσισμα στην περιοχή και στοματικό διάλυμα, αν σας το συστήσουμε.
  • Αποφυγή καπνίσματος, που καθυστερεί την επούλωση.
  • Μην τραβάτε το χείλος για να δείτε τα ράμματα.

Πόσο διαρκεί η επούλωση μετά την ακρορριζεκτομή;

Η επούλωση γίνεται σε δύο στάδια. Το ούλο κλείνει μέσα σε λίγες ημέρες και συνήθως σε μία έως δύο εβδομάδες η περιοχή δεν θυμίζει την επέμβαση. Το οστό χρειάζεται περισσότερο χρόνο: η σκιά στην ακτινογραφία μικραίνει σταδιακά και ο πρώτος ουσιαστικός έλεγχος γίνεται στους 6 έως 12 μήνες. Σε μεγάλες αλλοιώσεις η πλήρης αναγέννηση του οστού μπορεί να χρειαστεί περισσότερο. Στη μελέτη πενταετίας, το 83,8% των δοντιών ήταν επουλωμένα ήδη από τον πρώτο χρόνο [5].

Τι να τρώτε μετά την ακρορριζεκτομή

  • Την πρώτη ημέρα: μαλακές και δροσερές τροφές, όπως γιαούρτι, χλιαρές σούπες και πουρέδες.
  • Τις επόμενες ημέρες: κανονικό φαγητό, μασώντας κυρίως από την άλλη πλευρά.
  • Μέχρι να αφαιρεθούν τα ράμματα: όχι σκληρά, τραγανά, πολύ αλμυρά ή καυτερά φαγητά.
  • Τις πρώτες ημέρες: όχι αλκοόλ, ιδίως αν παίρνετε φάρμακα.

Επιπλοκές της ακρορριζεκτομής

Οι περισσότερες επιπλοκές είναι ήπιες και παροδικές [1]:

  • Συχνές: πρήξιμο, μώλωπας και ήπιος πόνος για λίγες ημέρες.
  • Λιγότερο συχνές: μικρή υποχώρηση του ούλου ή ουλή, που περιορίζονται με τη σωστή τομή και τα μικροχειρουργικά ράμματα.
  • Σπάνιες: παροδικό μούδιασμα στο χείλος ή στο πηγούνι, όταν η επέμβαση γίνεται κοντά στο γενειακό νεύρο της κάτω γνάθου· επικοινωνία με το ιγμόρειο σε πίσω δόντια της άνω γνάθου, που συνήθως επουλώνεται χωρίς πρόβλημα· λοίμωξη.

Αποτυχημένη ακρορριζεκτομή: σε ορισμένες περιπτώσεις η φλεγμονή επιμένει. Συχνές αιτίες είναι μια ρωγμή που δεν ήταν ορατή, ένα κανάλι που δεν σφραγίστηκε ή η απώλεια οστού ανάμεσα στα δόντια. Σε μελέτη πενταετίας, όταν το οστό ανάμεσα στα δόντια ήταν σε καλό επίπεδο επουλώθηκε το 78,2% των περιπτώσεων, έναντι 52,9% όταν είχε χαθεί [5]. Τότε συζητάμε επανεπέμβαση ή εξαγωγή.

Πότε να επικοινωνήσετε μαζί μας μετά την επέμβαση

  • Πρήξιμο που αυξάνεται μετά την τρίτη ημέρα
  • Πυρετός
  • Αιμορραγία που δεν σταματά με πίεση με γάζα για 20 έως 30 λεπτά
  • Μούδιασμα στο χείλος ή στο πηγούνι που δεν έχει υποχωρήσει την επόμενη ημέρα
  • Πόνος που δεν ελέγχεται με τα παυσίπονα που σας συστήσαμε

Ποσοστά επιτυχίας: τι δείχνουν οι μελέτες

  • Σύγχρονη έναντι παλαιότερης τεχνικής: 94% έναντι 59%. Η πιθανότητα επιτυχίας με τη μικροχειρουργική ήταν 1,58 φορές μεγαλύτερη [2].
  • Ένας χρόνος: επιτυχία 89% σε μετανάλυση. Το μικροσκόπιο και το ενδοσκόπιο έδωσαν καλύτερα αποτελέσματα από τα μεγεθυντικά γυαλιά, και το MTA από άλλα υλικά [4].
  • Πέντε χρόνια: επουλωμένο το 75,9% των δοντιών, έναντι 83,8% στον πρώτο χρόνο. Η πρόγνωση επηρεάστηκε από το επίπεδο του οστού και το υλικό σφράγισης [5].

Γι' αυτό συστήνουμε έλεγχο και μετά τον πρώτο χρόνο. Στο ιατρείο μας έχουμε ασχοληθεί και ερευνητικά με τα υλικά σφράγισης της άκρης της ρίζας [7].

Ακρορριζεκτομή σε μπροστινό δόντι ή σε γομφίο

Η δυσκολία της επέμβασης εξαρτάται πολύ από το δόντι. Στα μπροστινά δόντια της άνω γνάθου η πρόσβαση είναι συνήθως εύκολη, γιατί το οστό είναι λεπτό και η ρίζα βρίσκεται κοντά στην επιφάνεια. Στους γομφίους της κάτω γνάθου το οστό είναι παχύ και οι ρίζες βρίσκονται κοντά στο κάτω φατνιακό νεύρο, ενώ στους γομφίους της άνω γνάθου οι ρίζες γειτονεύουν με το ιγμόρειο. Γι' αυτό ο σχεδιασμός με CBCT είναι ιδιαίτερα χρήσιμος στα πίσω δόντια [1]. Σε ορισμένους κάτω γομφίους, όπου η χειρουργική πρόσβαση είναι πολύ δύσκολη, μπορεί να προτιμηθεί η σκόπιμη επανεμφύτευση.

Από τι εξαρτάται το κόστος της ακρορριζεκτομής

Το κόστος διαφέρει από περιστατικό σε περιστατικό και εξαρτάται κυρίως από:

  • Τη θέση του δοντιού: ένα μπροστινό δόντι είναι συνήθως πιο απλό από έναν γομφίο.
  • Τον αριθμό των ριζών που χρειάζονται θεραπεία.
  • Την ανάγκη για τρισδιάστατη τομογραφία CBCT.
  • Την ανάγκη για ιστολογική εξέταση της βλάβης.
  • Το αν χρειάζεται νέα αποκατάσταση στο δόντι.

Μετά την εξέταση σας δίνουμε γραπτό σχέδιο θεραπείας με το ακριβές κόστος.

Ακρορριζεκτομή ή ριζεκτομή: ποια είναι η διαφορά;

Οι δύο όροι συχνά μπερδεύονται:

  • Ακρορριζεκτομή: αφαιρείται μόνο η άκρη της ρίζας, περίπου 3 mm, και η ρίζα σφραγίζεται από κάτω. Το δόντι κρατά όλες τις ρίζες του.
  • Ριζεκτομή: αφαιρείται ολόκληρη μία ρίζα ενός δοντιού με περισσότερες ρίζες, συνήθως γομφίου, όταν η συγκεκριμένη ρίζα έχει κάταγμα ή χάσει τη στήριξή της.
  • Ημιτομή: ο γομφίος χωρίζεται στα δύο και αφαιρείται το ένα μισό μαζί με τη ρίζα του.

Ποιος κάνει την ακρορριζεκτομή;

Η ακρορριζεκτομή γίνεται από ενδοδοντολόγο ή στοματικό χειρουργό με εκπαίδευση στη μικροχειρουργική. Στο Laghios Advanced Dentistry γίνεται από τον Δρ. Κωνσταντίνο Λάγιο, με χειρουργικό μικροσκόπιο και σχεδιασμό με CBCT. Δείτε τη σελίδα της υπηρεσίας ακρορριζεκτομή.

Συχνές ερωτήσεις

Πονάει η ακρορριζεκτομή;

Η επέμβαση γίνεται με τοπική αναισθησία, οπότε δεν πονάτε. Μετά, οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν ενόχληση που ελέγχεται με κοινά παυσίπονα για λίγες ημέρες.

Πότε επιστρέφω στη δουλειά;

Συνήθως την επόμενη ημέρα, ανάλογα με το είδος της εργασίας. Καλό είναι να αποφύγετε την έντονη άσκηση για 2 έως 3 ημέρες.

Μένει σημάδι στο ούλο;

Με τη μικροχειρουργική τεχνική και τα λεπτά ράμματα, η επούλωση του ούλου είναι συνήθως πολύ καλή. Σπάνια μπορεί να μείνει μια μικρή ουλή.

Μπορώ να οδηγήσω μετά την επέμβαση;

Συνήθως ναι, γιατί η επέμβαση γίνεται μόνο με τοπική αναισθησία, εκτός αν σας έχει δοθεί ηρεμιστικό φάρμακο.

Γράφεται «ακρορριζεκτομή» ή «ακροριζεκτομή»;

Η σωστή γραφή είναι «ακρορριζεκτομή», με δύο «ρ», από το «άκρο» και το «ρίζα». Στην καθημερινή χρήση γράφεται συχνά «ακροριζεκτομή». Πρόκειται για την ίδια επέμβαση.

Μπορεί να γίνει ξανά ακρορριζεκτομή αν αποτύχει;

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις ναι, ιδίως όταν η πρώτη επέμβαση είχε γίνει με την παλαιότερη τεχνική. Η απόφαση παίρνεται μετά από νέα διάγνωση, συχνά με CBCT.

Αν σας είπαν ότι το δόντι δεν σώζεται με απονεύρωση, κλείστε ραντεβού για να εκτιμήσουμε αν η μικροχειρουργική είναι επιλογή για εσάς.

Βιβλιογραφία

  1. Kim S, Kratchman S. Modern endodontic surgery concepts and practice: a review. J Endod. 2006;32(7):601-23. doi:10.1016/j.joen.2005.12.010
  2. Setzer FC, Shah SB, Kohli MR, Karabucak B, Kim S. Outcome of endodontic surgery: a meta-analysis of the literature, part 1: comparison of traditional root-end surgery and endodontic microsurgery. J Endod. 2010;36(11):1757-65. doi:10.1016/j.joen.2010.08.007
  3. Parirokh M, Torabinejad M. Mineral trioxide aggregate: a comprehensive literature review, part I: chemical, physical, and antibacterial properties. J Endod. 2010;36(1):16-27. doi:10.1016/j.joen.2009.09.006
  4. Tsesis I, Rosen E, Taschieri S, et al. Outcomes of surgical endodontic treatment performed by a modern technique: an updated meta-analysis of the literature. J Endod. 2013;39(3):332-9. doi:10.1016/j.joen.2012.11.044
  5. von Arx T, Jensen SS, Hänni S, Friedman S. Five-year longitudinal assessment of the prognosis of apical microsurgery. J Endod. 2012;38(5):570-9. doi:10.1016/j.joen.2012.02.002
  6. Torabinejad M, Corr R, Handysides R, Shabahang S. Outcomes of nonsurgical retreatment and endodontic surgery: a systematic review. J Endod. 2009;35(7):930-7. doi:10.1016/j.joen.2009.04.023
  7. Laghios CD, Benson BW, Gutmann JL, Cutler CW. Comparative radiopacity of tetracalcium phosphate and other root-end filling materials. Int Endod J. 2000;33(4):311-5. doi:10.1046/j.1365-2591.2000.00281.x